Film afişi ressamlarının son temsilcisi: İbrahim Enez
Nasıl ki, kameranın sevdiği yüzler varsa fırçanın sevdiği yüzlerde olacaktır kuşkusuz. İbrahim Enez'in fırçasını seven yüzlerin başında Türkan Şoray, Hülya Koçyiğit, Filiz Akın, Ekrem Bora, Kadir Savun ve Yılmaz Güney gelir.

 

İbrahim Enez, 500'ye yakın film afişine imzasını attı. 1980'de 40 adet yağlı boya tablodan oluşan özel bir 'Atatürk Sergisi' de açan Enez, sinema afişi ressamlarının son temsilcisidir.

1940'lı yıllarda gelişmeye başlayan Türk sinemasıyla birlikte sinema afişi ressamlığı, resim sanatında yeni bir meslek olarak doğar. O yıllarda başlayan afiş resamlığının kiminle başladığı konusunda net bir bilgi yok ancak Mehmet Tekdal, Selçuk Önal, Tarık Uzmen, Gevher Borzkurt gibi isimleri o yılların sinema afişini hazırlayan ressamları arasında sayabiliriz. Foto afiş ile birlikte guaj tekniğine dayalı el yapımı afişler de yine o yıllarda kendini göstermeye başlar.

1940'lı yıllarda başlayan film afişi ressamları arasına yeni isimler de katılır. Rauf Alazan, Münif Fehim, Çetin A. Özkırım, Mehmet Bal, Cemal Dündar ve İbrahim Enez, kendilerine özgü çizim ve tasarımlarıyla sinemanın davetiyesi sayılan afişlerini hazırlarken, aynı zamanda o dönemin üçlüsünü oluştururlar. İbrahim Enez, Mehmet Bal ve Kemal Borteçin'den oluşan bu üçlü, sinemanın seyirci ile görsel iletişimini sağlayan afişlerin yapımında sayısal olarak rekor diyebileceğimiz afiş tasarımlarını gerçekleştirirler.

Fener afişciliğinden rekora

Çocukluk günlerinde izlediği filmlerin büyüsüyle sinema tutkunluğu başlayan İbrahim Küçükenez, henüz liseli yıllarında tanıtım reklamları çizmeye başlar fakat asıl amacı sinema afişleri yapmaktır. Resim öğretmeninin kendisini keşfetmesiyle, Samsun sineması için fener afişleri yaparak işe başlar. O günün koşulları gereği toprak boyaları kaynattığı boncuk tutkalıyla karıştırarak boyayı elde eder. Eşi Elçin Küçükenez ise bezleri birbirine dikerek tuvali hazırlar. İstanbul'a taşındığında ilk afişini 1961'de Sami Ayanoğlu'nun yönettiği Nurettin Çamlıdağ ile Oya Sensev'in başrollerini paylaştığı "Acı Zeytin" filmi için tasarlar. Bu afiş aynı zamanda İbrahim Küçükenez'in profesyonel film afişi ressamlığına ilk adımı olur.

Enez'in fırçasını seven yüzler

Nasıl ki, kameranın sevdiği yüzler varsa fırçanın sevdiği yüzlerde olacaktır kuşkusuz. İbrahim Enez'in fırçasını seven yüzlerin başında Türkan Şoray, Hülya Koçyiğit, Filiz Akın, Ekrem Bora, Kadir Savun ve Yılmaz Güney gelir. 1975 yılında teknolojinin yaşamımıza dahil olmasıyla artık film afişleri de dijital ortamlarda hazırlanarak duygusuzlaşacak, emeğin önünü kesecek ve İbrahim Enez'i geri plana itecektir. Yaşamını fırçasıyla kazanan sinema emekçisi Enez, günün koşulları gereği matbaa kurarak 1990'lı yıllara kadar oğlu Tuna Küçükenez ile birlikte afiş tasarımcılığını sürdürürler ancak hızla gelişen teknoloji matbaanın kapanmasına neden olur.

Uzun yıllar işsiz kalan ve bugün 80 yaşını dolduran İbrahim Enez'e gelen teklifler, onun için yeni bir çalışma döneminin başlangıcı olur. Fırçasını yeniden eline alan Enez, Türker İnanoğlu ile Horizon'a oyuncu portreleri ve eski film afişlerini yeni bir bakış açısıyla yeniden hazırlarken, Müjdat Gezen'e de sahne dekoru hazırlamaya başlar.

Veysel Boğatepe